Sevgili Zehra,

Artık İstanbul’dasın ve ara sıra da olsa yüz yüze görüşebiliyoruz, hatta tiyatrolara bile beraber gidebiliyoruz. Pandemi ve senin hastalık döneminde ne kadar uzak hayallerdi bunlar… Ama işte tüm olumsuzluklara karşı hayat bize bir yandan da imkânsız gibi görünen şeyleri sunmaya devam ediyor. 

Aslında şu an ikimiz de özgürlüğümüzü iki yabancı kadına borçluyuz. Norbert’e ve anneme bakan ‘’bakıcı’’ statüsünde yardımcılar olmasa eve mahkum olacaktık belki de. Yaşlı ve hasta bakımı için henüz bizde sosyal devlet anlayışında bir kurum, organizasyon vb. yok. Bu durumda daha önce de yazdığım gibi yaşlı bakımı ailenin dul, bekâr ve hatta evli kadınlarına ya da kadın akrabalara kalıyor. Eğer maddi durum uygunsa yine ücret karşılığı başka kadınlar bu işi üstleniyor. Bu yolla para kazanmak isteyen ama kaçak olarak burada kalan kadınların durumu da ayrı bir konu. Geçenlerde hükümet kaçaklara yönelik afla ilgili yeni bir kanun çıkarmış ve onları resmi hale getirmenin koşulları belirlenmiş. Ama sadece yaşlı ve çocuk bakımı için. Bir yandan kaçakları yakalayıp deport eden bir sistem, diğer yandan kültürel ve gelenek olarak yaşlılarını bakım evlerine gönderenleri eleştiren hatta ayıplayan ve vicdanları sorgulayan bir ideoloji ve çıkan bu afla ilgili düşünürken yine karşıma çıkan yaşlı ve çocuk bakımına  bütçe ayırmayan hükümetler oldu. Devletin bakımsız ve yetersiz koşullardaki bakım evlerine karşın özel sektörün çok yüksek ücretlerle ama yine de ideal koşullarda olmayan huzur evleri, ailedeki kadınların ya da biraz parası olanların kaçak ya da yasal yabancı kadınlara muhtaç olması … Devlet kendi yapamadıkları için ara yollar bularak bu sorunu da bir şekilde çözmeye çalışıyor. Kaçakları yakalamaktan vazgeçip talep olduğu için eğer çocuk ve yaşlı bakımı olursa aftan yararlanmayı onaylıyor. Böylece bütçeden hiç para çıkmadan bunu bireylerin üstüne yüklüyor. Böylece ataerkil sistem moral olarak da bakım evlerini kötüleyerek daha iyi koşullarda ve yaşlıların da mutlu olabileceği mekânlar yaratmaktan kurtuluyor. Olan Sovyet rejimi sonrası yoksullaşan eski sosyalist devletlerin (ki çoğu Türki Cumhuriyetler)  kadınlarına ya da yeterince parası olmayan ailelerin kadın akrabalarına oluyor. Geçmişte güçlü bir sosyal devlete sahip sosyalist bir ülkenin yıkıntıları altında açlığa mahkum küçük cumhuriyetlerin kadınları çoluğundan çocuğundan ayrı, başka bir ülkede biraz daha fazla para kazanabilmek için zor koşullarda ve çoğu kaçak olarak yaşlı ve çocuk bakımı ya da ev işlerinden hayatını kazanmaya çalışıyor. 

Geçmişte büyük aileler içinde gelinler, kızlar için pek sorun gibi görünmeyen yaşlı bakımı, kadınların toplumsal üretime katkıda bulunmaya başladığı dönemde çocuk bakımı kadar ciddi bir sorun olmaya başladı. Ülkemizin nüfusu da gittikçe yaşlanınca bu sorun iyice büyüdü. Ben de şu an bu sorunu yani kaçak bir yabancıyı annem için af kapsamına sokmaya çalışıyor, bir sürü bürokratik işle ve belgeyle uğraşıyorum. Tabii bu arada da ardındaki tüm mekanizmayı görmeye çalışıyorum. Bu nedenle mektubumun ilk konusu yaşadıklarımdan,ve daha önce hiç ilgilenmediğim bir konuyla bağlantılı oldu.