YARIN OKULA BURADAN MI GİDECEĞİM ANNE?
Züleyha Akın
“Bu gece günceme yazacağım.”
“Neyi?”
“Ateşten eli yanan çocuğun ateşi sevdiğini.”
(Oscar Wilde)
I
Sıradan bir gün
Anne ve kızı bir gün önce trafik kazası geçirmişti. Ambulans o kadar geç gelmişti ki,
küçük kız ancak annesine sarılarak güç buluyordu. Yoğun trafik nedeniyle yaklaşık bir
saat sonra hastaneye götürüldüklerinde, röntgen çekilmiş, annesinin ayaklarının
parçalı kırık, kızı Ilgın’ın sol kolunun kırık olduğu anlaşılmıştı.
Feyza, derin derin iç çektikten sonra, “bu kaza olmamalıydı. Tam da eylem zamanı
çok zor olacak” diye düşündü.
Acil serviste bir süre daha tutulduktan sonra hekim, yaşamsal bir tehlikenin
olmadığını söyleyerek hastaneden çıkmalarına izin verdi.
Aceleyle eve geldiler. Birkaç lokma bir şeyler yedikten sonra ertesi sabah erken
kalkmaları gerektiği için uyudular. Sabah uyandıklarında çay koymak için mutfağa
giren Feyza’nın yüreği evde çay ve şeker kalmadığını görünce burkuldu, içinden
“bugün çayla kahvaltı yapmasak da olur” diye geçirdi. Buzdolabını açtığı an içini bir
sıkıntı kapladı. Yiyecek hiçbir şey kalmamıştı. Ne zeytin ne de peynir…
Birden en alt rafta küçük bir kâse gözüne ilişti. Bu komşusunun getirdiği erik
reçeliydi. Bir parça bayat ekmek, çocuğun karnını doyururdu. Öyle de yaptı. Ilgın da
severek yedi.
Anne bir şey yemedi. O gece eve dönmeyecekleri için sırt çantasına uzun kollu
giyecekler ve şal koyarak yola çıktılar.
II.
Umudun Faturası
“Eğer bir şey sana acı veriyorsa, sus. Nerede olduğunu onlara söyleme; seni tam da
acıyan yerinden vuracaklar.”
(Marina Tsvetaeva)
Anne, kızıyla birlikte işyerinin önüne geldi. Anne, tekerlekli iskemledeydi. Bu durum
çalışma arkadaşlarını şaşırttıysa da kaza geçirdiklerini anlattı. Arkadaşları bu
durumda eyleme katılmasının sağlığını tehlikeye atacağını söyledilerse de Feyza
Anne kabul etmedi. Belediye İşçileri ilk etapta oturma eylemi, üç gün sonra açlık
eylemi başlattılar.
Ilgın, yaşamında ilk kez böyle bir ortamla karşılaşmıştı. Yetişkinler dünyası kendisine
çok karmaşık geliyordu. Her canlının gereksinmesi, ekmekle su idiyse bu neden
herkese eşit dağıtılmıyordu.
Çadırdaki işçiler, “Ekmek aslanın ağzında” gibi sözler ediyorlar, o hiç anlamıyordu.
Haftaya pazartesi günü okul açılacaktı. Geçen yıl giydiği okul forması iyice küçük
geliyordu. Bu yıl yenisi alınmalıydı, çanta, ayakkabı v.s. derken çok para gerekiyordu
çok…
Altı aydır maaşını alamayan annesi bütün bunları nasıl alacaktı? Mahalle bakkalından
veresiye alışveriş yaptıkları için önünden geçemez olmuşlardı.
Annesi yanına gelerek küçük kızı çadırın köşesine hazırladığı minderlerin üstüne
yatırarak üstünü kabanla örttü. Ilgın başını koyar koymaz uyudu.
III
Annelik zor
Feyza zor bir sınavdan geçeceklerinin bilincindeydi. Aylardır ev kirasını ödeyemediği
için ev sahibinin yüzüne bakamaz olmuştu. Doğalgaz faturasını ödeyemedikleri için
sayaç kapatılmıştı. Tüp gazla yemek pişirmeye başlamış fakat bu kez ona da zam
geldiği için bir sonraki ay tüp bittiğinde yenisini alamayacaktı. Su ve elektriği idareli
kullanıyorlardı.
Nereye kadar? Bu duruma daha ne kadar dayanabilecekti, bilmiyordu.
Her sabah uyandığında o gün ne pişireceğini düşünmekten dumura uğramış gibiydi.
Sadece kendisi olsaydı hiç dert değildi ama ya çocuk… Çocuklar aç duramazlardı.
Yetişme çağında olan kızına süt içirememenin acısı yüreğini yakıyordu.
Bütün ağrılar gece mi çıkar? Gündüz bir şekilde geçip gidiyor ama ya gece… Geceler
sıkıntılara gebeydi sanki. Bedeninde bu ağrılar olmasaydı belki daha iyi
hissedebilecekti.
O kaza nasıl olmuştu? Kızıyla el ele karşıya geçeceklerdi. Sağa ve sola bakmışlar,
dikkatle yürüyorlardı. Nasıl olduysa aniden acı bir fren sesi ve çarpışma… O tok ses
aklından gitmiyordu.
Ne olurdu bu trafik kazası olmasaydı. Bunca ağrıya dayanması çok zordu.
Eylemci arkadaşları küçük kızın uyanmaması için fısıltıyla konuşuyorlardı. O gece
uzun sürecekti.
İçinden bir ses, “annelik çok özveri, sabır, direngen olmak istiyor. Ben bunlara nasıl
dayanacağım?” diye bağırıyordu. Ama o dayanacaktı. Tüm anneler nasıl dayandılarsa
o da dayanacaktı. Başka seçenekleri yoktu.
IV
Çadırda ilk gece
İşçiler o gece çok tedirgin olmuşlardı. Belediye başkanının silahlı timleri her an çadıra
saldırabilirlerdi. Önlem almaları gerekti. Çözümü ise dönüşümlü olarak sabaha kadar
nöbet tutmaktı.
Eylemin ilk günü toplamda 6 kişilerdi. Oysa 4500 işçi burada olmalıydı. Altı ay maaş
alamayan işçiler nasıl geçiniyorlardı acaba. Aile desteği olanlar vardı ama o da bir
yere kadardı. Gerçi anne baba emekli maaşlarıyla kendileri zar zor geçiniyorlardı.
İkinci gün 12 kişi oldular. Hafta sonuna doğru sayıları daha çok arttı.
Gece yarısından sonra eyleme katıl(a)mayan işçiler gizlice geliyorlar, dönüşümlü
olarak açlık grevine katılan arkadaşlarına su, şeker, tuz getiriyorlardı. Karanlık
çökünce gelerek sabah gün doğuncaya kadar çadırda bekleşiyorlardı.
Bir çözüm bulmalılardı, bir çözüm.
Basında az da olsa haber çıkıyordu ama ses getirmiyordu.
V
Okullar açılıyor
Pazartesi günü okullar açılacaktı ancak hiçbir işçi ailesi çocukları için okul hazırlığı yapamamıştı. Beyza kızının heyecanını bastırmak için akla karayı seçiyor yine de başarılı olamıyordu.
Aynı gün demokratik kitle örgütlerinden bir miktar parasal destek geldi. Bebeklerine süt alamayan genç annelere gereksinmelerine öncelik verilerek dağıtıldı.
Pazartesi günü geniş katılımlı bir basın açıklaması yapıldı. Sivil toplum kuruluşları ve muhalif basından birkaç muhabir oradaydılar.
İşverenle sendika el ele vermiş, işçilere kan kusturuyorlardı. Artık bıçak kemikte değildi, kemiği geçmişti.
Ilgın, bir köşeye çekilmiş derin bir sessizliğe gömülmüştü. Yemiyor, içmiyor ve kimseyle konuşmuyordu. Beyza için bir anneye verilecek en büyük ceza buydu. Keşke başka bir yolu olsaydı diye düşündü.
Ne olursa olsun çocuğunu okula gönderecekti. Ertesi günün sabahı Ilgın, çadırda hazırlanarak okuluna gitti. Paydostan sonra eve değil direniş çadırına gelecekti.
Beyza, geleceğe dair umudunu koruyordu. Zafer er ya da geç işçi sınıfının olacaktı.
VI
Umutsuzluğa umuda katkısı
“Umut, insanoğlunun bütün acılarının merhemidir.”
(Bretonne)
Direnişin ikinci haftasında yavaş yavaş kamuoyu oluşmaya başlamış, gazeteciler, köşe yazarları televizyon kanallarının ve çevredeki insanların ilgisi direnişçilere yalnız olmadıklarını duygusunu vermişti.
Direnişçilerin en genci olan Cemal, çevresini gözden geçirirken düşüncelere dalmıştı. Uykusuzluğun ve açlık eyleminin verdiği halsizlik iyice bedenini sarmıştı. Midesine kramplar giriyor, gözü kararıyordu. Ayağa kalkabilse bile yere yığılıp kalacaktı.
Yine de umutsuz değildi. Ozanın söylemi aklına geldi. “En güzel günler henüz yaşanmamış olanıdır” demiyor muydu? O güzel günler gelecek ve motorları maviliklere süreceklerdi.
Yanı başında duran plastik şişedeki içme suyundan bir yudum aldıktan sonra geri kalanını başından aşağıya bıraktı. Elindeki boş su şişesini havaya kaldırarak,“Her yer grev, her yer direniş” diye bağırdı. Sesi alanda yankı buldu ve bir anda dört bir yanından sloganlar yükseldi.
O gece sabahlanacaktı. İşçiler önce çoban ateşi yaktılar sonra bir araya gelip bir çember oluşturarak çoban ateşinin etrafında toplandılar. Sabahı zor edeceklerdi. Korkunç bir fırtına vardı, yağmur giderek hızını arttırmıştı.
VII
Umutsuzluk Yasak
Direnişçi Vedat, çok az insanın duyabileceği şekilde dudaklarını kıpırdatarak “Umutsuzluk Yasak” şiirini okuyordu.
Mesai arkadaşı Deniz, o iri, kapkara gözleriyle eylem alanını denetliyordu. Her an her şey olabilirdi. Tehlike en yakın yerden gelebilirdi.
Yılmaz ise dönüşümlü olarak açlık eyleminden çıkan arkadaşlarının üzerine battaniye örtüyor bir yandan da sıcak çay ve simit dağıtıyordu.
Grup sözcüsü Beyza, gazetecilerle söyleşi yapıyordu.
Diğer 6 arkadaş açlık eylemine başlamışlardı. Eren, onlara su ve şeker içiriyordu.
VIII
Sona Doğru
Okuyabilen herkes derinden okumayı ve böylece daha dolu yaşamayı öğrenebilir.
(Norman Cousins)
Belediye işçilerinin eylemi ses getirmiş, sadece o ilden değil ülkenin dört bir yanından dayanışma mesajları geliyordu.
Belediye başkanı, iyice bunalmış, kaçacak yeri kalmadığı için eylemcilerin isteklerini kabul etmek zorunda kalmıştı.
Akşamüzeri yapılan basın açıklamasından sonra işçilerin banka hesaplarına 6 aylık ücretleri yatırılmıştı.
Eylemciler kısa süren bir toplantıdan sonra tüm işçilerin maaşları yatıncaya kadar eylemlerine devam edeceklerini açıklamışlardı. Ancak oylamaya başvurduklarında oy çoğunluğuyla eylemi bitirme kararını aldılar. Çadırlar sökülerek eylem alanı eski haline dönüştürüldü.
IX
Son
“Ekmeğinizi çalarlar sonra size ondan bir kırıntı verirler. Sonra da cömertlikleri için onlara teşekkür etmenizi isterler. Ah, ne küstahlık!”
(Ghassan Kanafani)
Ertesi sabah çalışmaya başlayan işçiler 6 arkadaşının işten atıldıklarını duyduklarında şok oldular. Kış kışlığını, .uşt ise .uştluğunu yapmıştı.
Acı haberi duyan Ilgın, okula değil annesinin işyerine geldi ve boynuna atılıp hüngür hüngür ağladı.
Züleyha Akın
